NMBS: hoeveel kilometer moet je lopen om een loket te vinden in Wallonië?

Op sommige spoorlijnen vind je geen enkel loket meer!

Il y a un an, la SNCB avait annoncé que 33 guichets de gare allaient fermer leurs portes en Belgique, dont 14 en Wallonie. Aujourd’hui, comme le relaient nos confrères de la Dernière Heure, cinq sont encore en activité. Mariembourg et Rivage seront fermés à la fin de cette année. “Aucune autre fermeture de guichets (autre que le solde des 33) n’interviendra d’ici 2020”, précise Nathalie Pierard, porte-parole de la SNCB.

Cette vague de fermetures avait fait grand bruit l’été dernier. L’entreprise publique avait justifié ce choix par le fait que, dans les gares peu fréquentées, les guichetiers n’ont plus qu’une charge de travail minime et seraient donc plus utiles ailleurs. En outre, la fermeture de ces 14 guichets et la réduction des plages horaires dans d’autres étaient l’une des conditions au maintien des points d’arrêt dans les zones rurales. Pour info, la SNCB calcule l’activité d’un guichet sur base des transactions de ventes, de l’information donnée au guichet et de l’aide à la vente via les automates.

Le hic : la fermeture d’un seul guichet se répercute sur de nombreuses gares ou point d’arrêt. Le guichet le plus proche se retrouve parfois même à 30 kilomètres. Certaines lignes de train se retrouvent sans aucun guichet sur leur parcours. Avec la fermeture prochaine de Mariembourg, c’est le cas de la ligne 132 reliant Couvin à Charleroi-Sud. Situation pour le moins paradoxale puisque le guichet le plus proche pour les navetteurs qui montent à Couvin se trouve à… Charleroi-Sud.

Ainsi, pour 14 guichets mis hors service en un an, 48 gares ou points d’arrêts sont directement impactés. “Il est évident qu’un guichetier dans une gare reculée ne vend pas de tickets toute la journée ! Mais il y a d’autres alternatives pour occuper une journée de travail. L’année dernière, nous avions d’ailleurs proposé l’installation de points Kiala, points postes dans les gares les moins fréquentés. Cela aurait permis de diversifier le travail des guichetiers”, décrie Gianni Tabbone, président de l’asbl Navetteurs.be.

Autre problème pointé du doigt par cette association : les problèmes techniques qui touchent les automates. En effet, si un distributeur automatique est en panne et que le contrôleur n’est pas au courant, il est en droit d’exiger un supplément à bord (lire ci-dessous). Leur absence dans certains points d’arrêt est aussi remarquée. “Parfois, il n’y a qu’un seul automate dans la gare. Et il peut arriver qu’un usager pressé, qui ne veut pas louper son train, traverse la voie pour prendre son billet. Un geste qui, vous l’imaginez, peut avoir des conséquences dramatiques”, continue Gianni Tabbone. Toutefois, à leur décharge, “la SNCB fait ce qu’elle peut avec les moyens qu’on lui alloue”.

La répercussion en terme de kilomètres risque néanmoins de faire plus d’un mécontent : s’il est renouvelable aux machines, un abonnement – comme les cartes campus pour étudiants – peut uniquement être retiré en guichet la première fois. Cela veut dire qu’un étudiant originaire de Gouvy devra rouler 58 kilomètres pour se rendre à Spa, point le plus proche.

10 % des distributeurs de billets vandalisés en 2016

Chaque guichet fermé en Wallonie est remplacé par des distributeurs automatiques de billets, à quelques exceptions près (raisons techniques et de vandalisme répété).

En tout, 739 automates sont répartis sur 541 sites (401 points d’arrêts, 137 gares et trois sites internationaux). Jusqu’en août 2016, selon les chiffres de la SNCB, près d’un million de tickets ont été achetés via ces bornes.

Il arrive cependant qu’un automate tombe en panne. Dans ce cas, il est possible que le contrôleur vous inflige une amende si vous ne possédez pas de billet. En effet, l’application ou non du tarif à bord (TAB) de 7 euros dépend de la nature de la panne.

S’il s’agit d’une panne informatique, un système baptisé Itris prévient le contrôleur en temps réel des problèmes techniques rencontrés par une machine. Aucune majoration du tarif ne vous sera donc demandée. Depuis cette semaine, le système Itris est d’ailleurs mis à jour avec une fréquence plus élevée : “plusieurs fois par jour”, précise Nathalie Pierard, porte-parole de la SNCB.

Par contre, s’il s’agit d’un acte de vandalisme, comme un écran tagué ou un objet coincé dans le terminal de paiement, vous serez amené à payer le TAB. Preuve à l’appui ou non. “Nous ne pouvons malheureusement pas nous fier à la seule bonne fois d’un client contrôlé dans le train et argumentant que l’automate était défectueux. Des contrôles sont donc nécessaires”, indique Nathalie Pierard. Il vous faudra alors remplir une demande de remboursement à la SNCB.

S’il s’avère que l’automate était effectivement inutilisable, vous serez remboursé. Depuis janvier 2016, 78 appareils ont été vandalisés. La SNCB se veut toutefois rassurante : en moyenne, 98 % des automates fonctionnent correctement.

Bron: SNCB: combien de kilomètres devrez-vous faire pour trouver un guichet? (Infographie) – La Libre.be

Tevreden of niet tevreden?

Sinds half december 2014 is het nieuwe vervoersplan van de NMBS van kracht. Reeds voor de invoering van dit plan dat het hele vervoersschema overhoop haalt, waren er al vele vragen en klachten van reizigers, gemeentebesturen en scholen. TreinTramBus en Test-Aankoop starten nu een online bevraging om te achterhalen of de treingebruiker al dan niet tevreden is.

Test-Aankoop schrijft: “De duur van de rit, vertragingen, aantal beschikbare zitplaatsen,…: is het nieuwe vervoersplan van de NMBS een verbetering of een verslechtering voor u?”

Je kan de vragenlijst van Test-Aankoop via onderstaande link bereiken en invullen:

“Door onze vragenlijst in te vullen helpt u ons een algemeen beeld te krijgen van zowel de positieve als de negatieve gevolgen van het nieuwe vervoersplan. De resultaten van deze enquête verschijnen in het Test-Aankoop magazine van juni 2015.”

Wij zijn benieuwd naar het resultaat!

Ondertussen blijkt dat er reeds meer dan 1000 klachten zijn binnengekomen over het nieuwe vervoersplan. Dat blijkt uit een antwoord van Minister De Galant in de Kamercommissie “Infrastructuur”. “De meeste klachten hebben betrekking op de uurregeling en vooral op de frequentie en de cadans van de treinen. Er zijn ook tamelijk veel klachten over de duur van de reizen en het uur van het eerste en het laatste vertrek van de trein”, zegt de minister aan De Redactie (VRT).

Zo zijn er klachten over de lijn Gent-Eeklo. In zoverre zelfs dat het gemeentebestuur van Evergem een petitie van Bond zonder Trein ondertekende. De klachten gaan over afgeschafte piekuurtreinen, de laatste trein die vervroegd werden en de vroegste trein die verlaat werd. “Bovendien is de afstemming op de schooluren problematisch.”, schrijft Het Nieuwsblad.

Treinongeval Wetteren :: Niet het eerste en helaas vermoedelijk niet het laatste

De treinramp in Wetteren van zaterdag 4 mei was te voorspellen. Ze wás in zekere zin voorspeld: spoormannen en vakbondsmensen waarschuwen al jaren dat de Europese liberaliserings- en privatiseringspolitiek tot ongevallen leidt. Het is dan ook een beetje goedkoop om – zoals sommigen al doen – de schuld bij de machinist te leggen. Zo hoeft men niet te praten over het falende veiligheidssysteem.

Bron: Solidair, 7 mei 2013.

Een dode, tientallen gewonden, honderden mensen die dagenlang niet in hun huis mogen, duizenden pendelaars en scholieren die nog langer geen treinvervoer meer hebben, een miljoen liter giftig bluswater geloosd in de Schelde… De berichtgeving dat “alles onder controle” was, die vanuit het crisiscentrum in Wetteren tot een halve dag na de ramp nog werd verspreid, had echt iets van “Tout va très bien, Madame la marquise”. Lees verder “Treinongeval Wetteren :: Niet het eerste en helaas vermoedelijk niet het laatste”

Afschaffen Beneluxtrein leidt tot veel ongenoegen

Op 9 december wordt de populaire treinverbinding tussen Brussel in België en Amsterdam in Nederland geschrapt. De klassieke internationale trein wordt vervangen door een “nieuw product”, nl de Fyratrein. Deze zal slechts 10 keer per dag heen en terug rijden, de tickets zijn pakken duurder en zomaar gelijk wanneer op de trein springen is niet meer mogelijk, je moet reserveren. Een abonnement nemen kan ook niet meer.

Heel wat reizigers protesteren hiertegen. Want het gebruiksgemak van de Benelux wordt vervangen door een beperkter, minder frequente en duurdere treinverbinding die trouwens op een pak minder plaatsen stopt. Er is al een hele tijd een Facebookpagina onder de naam “Géén afschaffing van de Beneluxtrein Brussel-Amsterdam”. Er was al een petitie van het Nederlandse Rover en het Belgische TreinTramBus met al méér dan 18.000 handtekeningen. Maar blijkbaar mag niks baten want zowel de NMBS als het Nederlandse NS HiSpeed blijven bij hun voornemen om de klassieke internationale trein te schrappen.

Ook de hotelsector in Antwerpen protesteert: “Een treinkaartje Amsterdam-Antwerpen heen en weer kost al gauw het dubbele van de huidige prijs, met name 108 euro in plaats van 51,80. Reizigers vanuit Rotterdam mogen zelfs een verdrievoudiging van de prijs verwachten (van 23 naar 70 euro). (..) Niet alleen de hoge prijs zal het Antwerpse toerisme parten spelen, ook de verplichte reservatie zal Nederlanders ervan weerhouden om een dagje te komen shoppen in Antwerpen.” [De Standaard, 20/10/2012].

Als je dus binnenkort goedkoop naar Nederland wil sporen zal je de stoptrein Antwerpen – Roosendaal moeten nemen en daar overstappen op een binnenlandse verbinding. Dan ben je algauw een halve dag onderweg vanuit België naar Nederland of omgekeerd.

Met andere woorden: de liberalisering van het internationale reizigersverkeer leidt tot minder treinen, véél hogere prijzen, een lagere frequentie, en treinen met verplichte reservering. Ook andere verbindingen vanuit België naar bijvoorbeeld Rijsel (Lille) verlopen al minder vlot, want in Kortrijk moet je nu ook al overstappen, terwijl je tot voor kort vanuit Antwerpen rechtstreeks naar Rijsel kon.

Maar voor de NMBS is dit allemaal geen probleem want “internationale treinverbindingen zijn geen openbare dienstverlening” en “de reiziger wil graag een zitplaats, dus kan de reserveringsplicht geen probleem zijn”.

Inderdaad, heel deze situatie past perfect in het Europese plaatje van liberalisering van het treinverkeer. Geen subsidies van de overheid, winst maken, een aanbod en tarieven die niet op maat van de reizigers zijn. Dat straks veel mensen terug in hun auto zullen springen (als ze er al een hebben) en de files dan weer groter zullen zijn, dan is een bijkomstig probleem. “Collateral damage” zeker? Nochtans beloofde Europa ons méér, beter en goedkoper openbaar vervoer. De vergelijking met de vrijgemaakte energiesector is treffend.

En neen, wat Rover en TreinTramBus voorstellen is ook geen oplossing: “TreinTramBus en Rover betreuren het voorts dat de NMBS en de NS “klaarblijkelijk weinig of geen interesse tonen in een klassieke IC-trein als aanvulling op de snelle maar dure Fyra”. Ze stellen daarom voor om voor dat traject de concurrentie te laten spelen. Volgens de organisaties moeten private bedrijven als Arriva of Veolia uitgenodigd worden om een alternatief voor te stellen, zoals een IC-treinverbinding met Roosendaal of Breda.” [De Morgen, 26/11/2012]

Pleiten voor nog méér private operatoren, is akkoord gaan met nog méér liberalisering en nog minder service! Het is net dit wat de Europese Commissie wil en die tot afschaffing van de Benelux leidde.

PVDA-Spoor pleit voor het terugdraaien van de liberalisering van het spoorvervoer en voor een openbare, publieke spoorwegoperator die een monopolie heeft en die een aanbod tussen de Beneluxlanden kan ontwikkelen dat uitgaat van de behoeften van de reizigers en niet van de winst van enkele (semi)-private vervoersbedrijven.

Links:

[bron: PVDA Spoor, 29/11/2012]

Open brief van een reiziger en spoorman voor één sterk spoorwegbedrijf

Een spoorstaking laat niemand onberoerd: noch de reizigers, wiens recht op mobiliteit on hold wordt gezet, noch de automobilisten, wiens dagelijks fileleed wordt vermenigvuldigd, noch de spoorwegdirectie en de bevoegde politici, wiens beleid wel eens in vraag zou kunnen worden gesteld. Die laatsten waren er dan ook weer als de pinken bij om een rondje vakbond “bashen” te lanceren: “de vakbonden staken het spoor kapot”, “eenzijdige onderbreking van de bespreking”, “vijftien stakingen het afgelopen jaar”. Dat de NMBS verder ontspoort, wordt op die manier alvast door niemand gehoord …

Twee mythes ontkracht

Een spoorstaking is geen congé. Naast loonverlies brengt zij een hoop miserie met zich mee. Uurroosters moeten worden herschikt, treinen worden opgehaald, gestrande reizigers thuisgebracht. In 2012 vond één algemene staking plaats, op 30 januari toen half België staakte tegen de besparingsmaatregelen van de regering Di Rupo. De mythe van “vijftien stakingen in het afgelopen jaar”, gelanceerd door Mark Descheemaecker – CEO van de NMBS – moet dan ook zeer sterk worden genuanceerd (Descheemaecker telt elke lokale werkonderbreking in één of ander depot zo maar eventjes mee).

Een staking is een noodkreet van het personeel. Een laatste redmiddel wanneer andere middelen falen. Op 1 juni 2012 kondigde Paul Magnette – minister voor overheidsbedrijven – een volledige splitsing van de NMBS Groep aan. Sindsdien vraagt het personeel tevergeefs om de piste van een geïntegreerd spoorwegbedrijf mee te onderzoeken. Die vraag is alles behalve onredelijk. Volgens de advocaat-generaal bij het Europees Hof van Justitie is een geïntegreerde structuur perfect mogelijk voor Europa (zie de zaken C-555/10 en C-556/10). En volgens een recente studie van het onderzoeksbureau Inno-V, in opdracht van de CER (Community of European Railway and Infrastructure Companies), is splitsen een slecht idee voor België: “Het beheer van een dicht spoornet is zeer complex en kan beter uitgevoerd worden door een en dezelfde maatschappij”, aldus de studie. Magnette volhardt echter in zijn splitsingsdrang en weigert de piste van een geïntegreerde spoorwegmaatschappij zelfs nog maar te betrekken in de besprekingen. Daarmee werd de “eenzijdige onderbreking van de bespreking” geprovoceerd.

De inzet van het debat

Binnen de huidige structuur van de NMBS is er al een gedeeltelijke scheiding tussen de infrastructuurbeheerder (Infrabel) en de operator (NMBS). Die scheiding zorgt nu al voor veel problemen: verkeerde afspraken en manke communicatie zijn schering en inslag, soms met verstrekkende gevolgen op het vlak van veiligheid, zoals het rapport van de Commissie Buizingen aantoonde, en op het vlak van de stiptheid, zoals Alex Migom – directeur-generaal Strategie en Coördinatie bij de NMBS Holding – aangaf en zoals blijkt uit de cijfers van de NMBS zelf (sinds de splitsing van de NMBS in 2005 rijden bijna dubbel zoveel treinen met vertraging).

Deze splitsing nóg verder doorvoeren staat gelijk met de NMBS Groep nog verder doen ontsporen. Jannie Haek – CEO van de NMBS Holding – erkende al dat een geïntegreerde structuur goedkoper is. De splitsing van de Groep kost volgens hem 100 miljoen euro per jaar en levert weinig voordelen op. Bert Meerstadt –CEO van de Nederlandse spoorwegen – kwam onlangs tot dezelfde conclusie. Hij verklaarde voorstander te zijn van een hereniging van de Nederlandse spoorwegen. In landen als Zwitserland en zelfs de Verenigde Staten of Japan is er gewoon één geïntegreerde structuur.

De enige verklaring die men kan vinden voor de splitsingsdrang van Magnette, is de voorbereiding van verdere besparingen en de doorsluizing van de historische schuld van de NMBS Groep – voor de helft te wijten aan het ABX debacle van Etienne Schouppe – naar de reizigers en het personeel. Nadat de regering eerder al snoeide in de pensioenen en de werkloosheidsuitkeringen, is men nu op zoek naar besparingen in de openbare diensten. In het regeerakkoord staat dat er op drie jaar tijd bijna 500 miljoen euro moet bespaard worden bij de spoorwegen. De afgelopen 10 jaar verloor de NMBS Groep al 12,5% van haar personeel. Over dezelfde periode werd de dotatie van de overheid aan de NMBS teruggebracht van 18 eurocent per reiziger/km tot 14 eurocent per reiziger/km. In december  worden 193 treinen afgeschaft, de loketten in 45 stations gesloten (voor het openen en sluiten van die stations zoekt de NMBS nota bene studenten of gepensioneerden die dit voor 5 euro/dag willen doen – zei iemand daar hamburgerjobs?), er werd een toeslag op bepaalde biljetten ingevoerd (4,32 euro Diabolotaks enkele rit naar de Luchthaven).

In Engeland, sinds 18 jaar volledig geprivatiseerd, betalen zowel reizigers als de Staat de rekening. Een pendelaar die dagelijks vanop een 40 km afstand naar London spoort betaald straks 120 euro per week, dat is 480 euro/maand. Of 5 tot 10 keer meer dan eenzelfde traject in Frankrijk of Duitsland. En de Britse Staat die betaald nu bijna 4 miljard Pond subsidies / jaar aan de private spoorwegbedrijven, daar waar het voor de privatisering slechts 1,14 miljard Pond was.

Een geïntegreerd, sterk en openbaar spoorwegbedrijf

De liberalisering en privatisering zijn geen goede motor voor de verdere uitbouw van het spoor. Dat blijkt uit een recent rapport van de Nationale Bank van België, opgesteld op vraag van de Belgische regering (NBB nr. 221). Het rapport toont aan dat het aandeel van het spoor in het goederen- en het reizigersverkeer in Europa sterk gedaald is sinds de liberale dogma’s hoogtij vieren. Het liberale spoorwegbeleid leidt in wezen tot een vervanging van treinen door auto’s en vrachtwagens, met alle gevolgen van dien op vlak van vervuiling, veiligheid en vlot verkeer op onze wegen.

Wij pleiten dan ook voor een geïntegreerd, sterk en openbaar spoorwegbedrijf, naar Zwitsers voorbeeld en met een oplossing voor de historische schuld van de NMBS Groep (de Zwitsers nemen gemiddeld twee keer zo vaak de trein als de Belgen; Zwitserland trof een aantal geslaagde maatregelen om het spoor te ontwikkelen: uitbreiding van het spoorwegnet, inkorting van de reistijden, beperking van de prijzen, ontwikkeling van het intermodaal vervoer (combinatie over de weg, het spoor en het water) via de invoering van een wegentaks voor zware vrachtwagens, … ). Dat is de beste garantie op een veilig, toegankelijk en performant spoorverkeer.

Tony Fonteyne, spoorman NMBS, kandidaat PVDA+, 7de plaats gemeenteraad Gent.

Anita Mahy, pendelaar en overlevende treinramp Buizingen, kandidaat PVDA+,
1ste plaats provincie Henegouwen, district Boussu.

Website: http://spoor.pvda.be               | E-mail: rail@pvda.be
Facebook: http://www.facebook.com/pvdaspoor
Twitter: https://twitter.com/PVDASpoor